Na lipę to jeden z najpopularniejszych utworów Jana Kochanowskiego, który na stałe wszedł do kanonu lektur obowiązkowych każdego Polaka.
Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie! Nie dójdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie, Choć się nawysszej wzbije, a proste promienie Ściągną pod swoje drzewa rozstrzelane cienie.
Mamy tu do czynienia z liryką inwokacyjną, uosobiona lipa (będąca podmiotem lirycznym) zaprasza, by spocząć w swoim cieniu. Poeta wykorzystał tu zabieg antropomorfizacji.
- klp.pl bez reklam, 30 dni tylko 1,23 zł. Zamów teraz!
ANTROPOMORFIZACJA – odmiana metafory, polegająca na nadaniu przedmiotowi, zwierzęciu, zjawisku przyrody, idei lub abstrakcyjnej postaci cech ludzkich. W literaturze antycznej była wykorzystywana do tworzenia obrazu świata bogów, m. in. u Homera. Często występuje w odniesieniu do przyrody, np. w fraszkach Kochanowskiego.
„Gość” to każdy z czytelników, człowiek zmęczony, potrzebujący wytchnienia. Ale wiersz ten nie tyle jest zaproszeniem, co pochwałą, swoistym hołdem złożonym przez poetę lipie. Podmiot utworu włożył w usta ukochanego drzewa opis swoich własnych przeżyć związanych z miejscem, którego jest ona centrum. W opisie tym najważniejszą rolę pełnią liczne epitety: „chłodne wiatry”, „wonnego kwiatu”, „pracowite pszczoły”, „cichym szeptem”, „słodki sen”. To dzięki zagęszczeniu epitetów odczuwamy przedstawione miejsce jako przestrzeń sielską, swojską, bezpieczną. Inne sielskie atrybuty to śpiewające ptaki („słowicy”, „szpacy”), kwiaty, miód. Panuje tu arkadyjska atmosfera błogości.
Lipa (jako drzewo) kojarzy się również ze stałością, zakorzenieniem w jakimś miejscu, z domem. Zauważmy, że w wierszu kilkakrotnie został użyty zaimek wskazujący „tu”. Wydaje się, że we fraszce nie chodzi o każdą lipę, ale o jakąś konkretną, stanowiącą symbol jakiegoś miejsca („tu”).
Utwór kończy się ostatecznym wyniesieniem lipy do rangi mitologicznej jabłoni rodzącej złote jabłka:
Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mię pan tak kładzie Jako szczep napłodniejszy w hesperyskim sadzie.
Nie ma znaczenia, że lipa nie daje owoców, ale dla swego pana jest niezwykle cenna, to związek z człowiekiem czyni ją tak wyjątkową, że wartą uwiecznienia w wierszu.
Komentarze artykuł / utwór: Na lipę - analiza i interpretacja
Na lipę - analiza i interpretacja - mikosz () Jestem studentem filologii i mogę powiedzieć jedno - we fraszce Na lipę chodzi o konkretną lipę, która rosła w Czarnolesie. Dam wam na to dowód. Fraszka Na lipę jest 108. z kolei fraszką. Dodajcie do siebie następujące liczby: 3, 25, 1, 18, 14, 15, 12, 1, 19. Wychodzi 108. Dlaczego akurat te liczby? No więc daję klucz: 1 = A, 2 = B, 3 = C itd (uwzględnijcie też Q i X, które w renesansie znajdowały się w polskim alfabecie). Jakie słowo wam wyszło? Miłej zabawy. Jeśli już skończycie rozszyfrowywać, zapraszam do fraszki "Do fraszek" (księgi trzecie, fraszka 29). Przeczytacie tam coś o labiryncie. Obliczcie wartość liczbową słowa LABIRYNT. Po czym zapraszam do fraszki o numerze tej wartości. O czym w tej fraszce pisze kochanowski? Fraszki to naprawdę szersze perspektywy literackie, myślę, że polonistki docenią ten tok myslenia, pozdrawiam. - klp.pl - korepetycje nie będą Ci juz potrzebne -
Na lipę - analiza i interpretacja - Mateusz () Co jak co, ale nigdy nie znalazłem strony takiej jak ta, gdzie wszystko było opisane tak szczegółowo, ale jednocześnie tak prosto. Dzięki za tą i za wszystkie inne interpretacje :D - Studiuj z głową - klp.pl -
Na lipę - analiza i interpretacja - Xentaziz (xentaziz {at} tlen.pl) Ja uczęszczam do Technikum i inteligencja mojej nauczycielki od owego języka nie jest wyższa od wiewiórki. Mimo to zacznę korzystać z portalu, ponieważ pragnę porównać własną interpretacje z inną - mądrzejszą. Pozdrowienia dla osób, które potrafią docenić starania autorów tychże tekstów. - Matura, egzaminy na studia z klp.pl -
Na lipę - analiza i interpretacja - dona () bardzo przydał mi się ten tekst. Ja jestem w 1 gimnazjum, nasza polonistka ciągle wpada w dygresję nie na temat i wiele wymaga. Rówież przygotowuje nas już do matury. w 1 gimnazjum omawiamy potop ... - klp.pl - korepetycje nie będą Ci juz potrzebne -
Na lipę - analiza i interpretacja - Kamilos (wapniak0209 {at} interia.pl) no niezla interpretacja ja bym na to nie wpadl. i podobnie jak reszta tez mam zryta polonistke jestem w 1 technikum a ona juz przygotowuje do matury. dzieki wielkie za pomoc - studia z klp.pl -
Na lipę - analiza i interpretacja - Vincent () Znalazłem te portal i muszę przyznać, że interpretacja tego wiersza bardzo mi się spodobała. Można znaleźć najważniejsze rzeczy i w dodatku jest krótki :D - Matura z klp.pl -
Na lipę - analiza i interpretacja - Agusia ;-) () Syper portal!!!Bardzo mi się przydaje nie tylko w gimnazjum. Polecam go wszystkim,którzy mają problemy z polskim a także tym,którzy ich nie mają.Przyda się wszystkim!!! - Matura, egzaminy na studia z klp.pl -
Na lipę - analiza i interpretacja - Kasiok () Jestem w 3 gimazjum i z powodu nadmiaru materiału przed egzaminem nie mam czasu sama pisać wypracowań i analizować wierszy na język polski z moją wredną polonistką, a wy mi życie ratujecie. Dzieki wielkie.. Całuski :*:* - egzaminy na studia z klp.pl -
Na lipę - analiza i interpretacja - Kalu$ (kala_94 {at} .pl) na lipe Świetny portal-mam taka zjechaną nauczycielke od polaka ze bardzo mi sie to przydaje-naprawde wielkie DZIĘKI dla wszystkich autorów interpretacji-PZDR - Egzaminy na studia z klp.pl -
Na lipę - analiza i interpretacja - justyna () hmm korzystam z tego portalu juz nie pierwszy raz juz w gimnazjum czesto tu wpadałam teraz w technikum znow..bardzo pomocne i zwiecłe jasno wytłumaczone..stronka jest super!! - Matura, egzaminy na studia z klp.pl -
Na lipę - analiza i interpretacja - Monia () Zgadzam sie z krystianem:):):)-dzieki wam rozumie wszystkie utwory i mam dzieki temu wiecej czasu dla siebie:):):)dzieki wielkie...*buziaki dla was:*:*:*... - Matura, egzaminy na studia z klp.pl -
Na lipę - analiza i interpretacja - Krystian KONIN 2LO kl.=)hehe (Krist_____ {at} poczta.onet.pl) Świetny portal-mam taka zjechaną nauczycielke od polaka ze bardzo mi sie to przydaje-naprawde wielkie DZIĘKI dla wszystkich autorów interpretacji-PZDR - korepetycje -
Wersja do druku 
Wyślij znajomemu 
Popraw/rozbuduj artykuł
