Tren XIX (albo sen) - analiza i interpretacja
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Nieodmienne, synu mój, rozkoszy bogate!
Co do tego, że należy pokładać swe nadzieje w rzeczach stałych upewnia słuchacza silna pozycja rzeczownika nieodmienne nadana mu dzięki przerzutni. O jakie rzeczy nieprzemijalne może tu chodzić? Wyjaśnia to następujący fragment (ww. 107-110):
Abyś nie przepamiętał, że baczenie twoje
I stateczność jest droższa! W tę bądź przedsię panem,
Jako się kolwiek czujesz w pociechy obranem.

Otóż pociechy szukać należy w stałości i rozumie (baczeniu). Trzeba „mieć je na pieczy” (troszczyć się o nie), gdyż w obliczu fortuny rzeczywiście jesteśmy bezsilni, ale, mimo wszystko, mamy pocieszenie. Należy nie popadać w stan poczucia beznadziejności i zawsze korzystać z tego, co od wyroków ślepego losu się uchowało (ww. 133-136).

Problematyka filozoficzna wyodrębniona została w oddzielnej, ostatniej strofie. Nie porusza ona kwestii stoicyzmu czy, ogólnie, humanizmu. Mówi raczej generalnie o sytuacji kryzysu:
W co się praca i twoje obróciły lata,
Któreś ty niemal wszystkie strawił nad księgami

Matka stosuje do syna-filozofa takie samo napomnienie, jakie on sam mógł skierować do siebie. Czyni z niego jednak uszczypliwy przytyk:
Wywiodłeś innym, nie wywiodłeś sobie,
co znaczy tyle, że innym ludziom wcześniej mógł radzić, gdy byli w nieszczęściu, a sobie sam poradzić nie może? Matka oczywiście wierzy w samopocieszenie. Więcej nawet, uważa, że taki mędrzec jak Jan nie powinien zdawać się w zupełności na działanie czasu, lecz jego kojący wpływ „rozumem ma uprzedzić”. Człowiek rozsądny nie rozpamiętuje przeszłości, ale patrzy przed siebie, w przyszłość i jest przygotowany na każdą przypadłość, zarówno dobrą, jak i złą. Całość napomnienia kończy matka trawestacją słów Cycerona:
ludzkie przygody
Ludzkie noś!
Oznacza to, że ludzkie przypadłości należy znosić tak, jak człowiekowi przystało. Kolejne napomnienie odwołuje się do Pisma Świętego:
Jeden jest Pan smutku i nagrody.

Tren XIX stanowi kres metafizycznej i ogólnofilozoficznej drogi poety-ojca-filozofa. Po długotrwałej żegludze po morzu zwątpienia i rozpaczy wprowadza poetę na spokojne wody nowego ładu i ukojenia. Dlatego właśnie musi przynieść rekapitulację wszelkich spraw poprzednio poruszanych. Przywrócenie wiary w nieodmienne wartości dokonuje się przy jednoczesnym przyjęciu założenia, że człowiekowi nie wolno odmawiać prawa do ludzkich odruchów i myśli. Tak więc nie do przyjęcia staje się dawna koncepcja Mądrości stoickiej, nieczułej właśnie na to, co ludzkie. Formuła nowego ładu musi być na tyle pojemna, żeby zmieścić w sobie ludzkie cierpienie. Musi więc ona być zarówno stoicka, jak i chrześcijańska.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


  Dowiedz się więcej
1  O żywocie ludzkim ("Wieczna Myśli...") - analiza i interpretacja
2  Raki - analiza i interpretacja
3  Chcemy sobie być radzi?... - analiza i interpretacja



Komentarze
artykuł / utwór: Tren XIX (albo sen) - analiza i interpretacja


  • Aż taka super-rewelacyjna to ta interpretacja nie jest... Ogólnie najważniejsze znaczenia są wychwycone, ale inaczej odczytuję niektóre fragmenty. I tak: Jan Kochanowski nie "przysypia" niechcący, on tego snu oczekuje i pragnie, bo to on może mu dać chwilowe ukojenie w cierpieniu. Po drugie Urszula nie mówi nie dlatego, że była za mała (przecież była niezwykle utalentowanym i rozwiniętym dzieckiem - tak na marginesie, to aż nadto rozwiniętym jak na 2,5 roku), lecz raczej przez to, że była niedoświadczona, a dojrzała matka, która zdążyła poznać życie, lepiej pocieszy syna, pozwoli na przywrócenie stoickiego i chrześcijańskiego światopoglądu. Wreszcie wygląd Urszuli. Czy takie samo ubranie, w jakim została pochowana, nie zasmuciłoby go jeszcze bardziej? Nie pamięta jej jako nieruchomych, (za przeproszeniem) zimnych zwłok, lecz radosną dziewczynkę - taki strój związany jest ze wspomnieniem, kiedy to rankami, zaraz po przebudzeniu, Urszulka biegła, by pomodlić się razem ze swoimi rodzicami. Dalsze słowa matki, obraz życia na ziemi i życia po śmierci też mogłyby być lepiej rozwinięte...
    Animarianna ()

  • Jejku dziękuję za tą stronę jutro mnie z tego zapyta nauczycielka :) pozdrawiam wszystkich korzystających z tej strony , oraz uczniów 3LO w Grudziądzu :)
    Martta (martta.smile {at} wp.pl)

  • Dobra interpretacja, nawet bardzo. Jedyne do czego można mieć zastrzeżenia to trochę mało stylistycznie wprowadzanie cytatów, a to jest obciążenie stylu!! Uważaj na to!
    Dominik (dominoo_5 {at} interia.eu)

  • Słuchajcie,moi drodzy, czy wiecie gdzie mogłabym znaleźć jakieś opracowanie Pieśni IV ze zbiorku Pieśni kilka, albo Fragmenta? Jest to pieśń o incipicie: "Kiedy by kogo Bóg swymi słowy" - potrzebuję tego do pracy zaliczeniowej. Niby już wszystko mam, ale to głównie praca własna, chciałabym sprawdzić jeszcze jak widzą to inni.Wiem, że o tej pieśni bardzo rzadko się pisze, dlatego będę wdzięczna za każą pomoc.
    Fresco (suspect0 {at} op.pl)

  • witam! mam ogromną prośbę! potrzebuję tekst, który jest ostatnim, 20 trenem, dopisanym przez innego poete (problem tkwi właśnie w tym, że nie wiem przez jakiego). chodzi w nim mniej więcej o to, że do kochanowskiego w śnie przychodzi mężczyzna, który probonuje mu powrót Urszulki, w zamian za jego twórczość. z góry bardzo dziękuję!
    jooola (byczek.fernando {at} buziaczek.p;)

  • uh... dobra interpretacja..nawet bardzo dobra :] nigdzie na necie nie ma lepszej;] brawo tyle ze mja babka z polaka i tak jeszcze 10 tysiecy innych rzeczy tam znajdzie...eh..;]
    Miłka (dqwfr {at} dsaf.pl)

  • Bardzo ciekawie zinterpretowany utwór. Pozwala stworzyć sobie podstawy do jeszcze bardziej, jeszcze gruntowniejszej interpretacji i analizy tego dzieła:-) Pozdrawiam
    Artur ()

  • jestem w gimnazjum ale te materriały bardzo mi się przydają.mam taką polonistkę, która i tak mi powie ,że to za mało ale na 4 to wystarczy (czsami(ona co do mnie ma jakieś większe zamiary a ja nie nawidzę polaka!!!!!!!!!))
    kama2923 (kamilka148 {at} vp.pl)

  • :) Świetna interpretacja bardzo mi się przydała do MATURY !! Naprawdę dziękuje tym co stworzyli tą stronę bo nie ma nic lepszego dla Licealisty w internecie :) Pomyślcie jeszcze nad rozbudową LEKTUR I AUTORÓW bo jest ich o wiele więcej :) POZDRAWIAM WSZYSTKICH KORZYSTAJĄCYCH
    Jarek (jaro7-88 {at} o2.pl)



Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


Imię:
E-mail:
Tytuł:
Komentarz:
 





Tagi: