Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Na lipę to jeden z najpopularniejszych utworów Jana Kochanowskiego, który na stałe wszedł do kanonu lektur obowiązkowych każdego Polaka.
Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie!
Nie dójdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie,
Choć się nawysszej wzbije, a proste promienie
Ściągną pod swoje drzewa rozstrzelane cienie.

Mamy tu do czynienia z liryką inwokacyjną, uosobiona lipa (będąca podmiotem lirycznym) zaprasza, by spocząć w swoim cieniu. Poeta wykorzystał tu zabieg antropomorfizacji.

ANTROPOMORFIZACJA – odmiana metafory, polegająca na nadaniu przedmiotowi, zwierzęciu, zjawisku przyrody, idei lub abstrakcyjnej postaci cech ludzkich. W literaturze antycznej była wykorzystywana do tworzenia obrazu świata bogów, m. in. u Homera. Często występuje w odniesieniu do przyrody, np. w fraszkach Kochanowskiego.

„Gość” to każdy z czytelników, człowiek zmęczony, potrzebujący wytchnienia. Ale wiersz ten nie tyle jest zaproszeniem, co pochwałą, swoistym hołdem złożonym przez poetę lipie. Podmiot utworu włożył w usta ukochanego drzewa opis swoich własnych przeżyć związanych z miejscem, którego jest ona centrum. W opisie tym najważniejszą rolę pełnią liczne epitety: „chłodne wiatry”, „wonnego kwiatu”, „pracowite pszczoły”, „cichym szeptem”, „słodki sen”. To dzięki zagęszczeniu epitetów odczuwamy przedstawione miejsce jako przestrzeń sielską, swojską, bezpieczną. Inne sielskie atrybuty to śpiewające ptaki („słowicy”, „szpacy”), kwiaty, miód. Panuje tu arkadyjska atmosfera błogości.

Lipa (jako drzewo) kojarzy się również ze stałością, zakorzenieniem w jakimś miejscu, z domem. Zauważmy, że w wierszu kilkakrotnie został użyty zaimek wskazujący „tu”. Wydaje się, że we fraszce nie chodzi o każdą lipę, ale o jakąś konkretną, stanowiącą symbol jakiegoś miejsca („tu”). Utwór kończy się ostatecznym wyniesieniem lipy do rangi mitologicznej jabłoni rodzącej złote jabłka:
Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mię pan tak kładzie
Jako szczep napłodniejszy w hesperyskim sadzie.

Nie ma znaczenia, że lipa nie daje owoców, ale dla swego pana jest niezwykle cenna, to związek z człowiekiem czyni ją tak wyjątkową, że wartą uwiecznienia w wierszu.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


dla: Kulturalna Polska klp.pl

  Dowiedz się więcej
1  Jan Kochanowski - życiorys
2  Raki - analiza i interpretacja
3  Fraszki Kochanowskiego - wiadomości wstępne



Komentarze: Na lipę - analiza i interpretacja

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 



2018-11-22 17:28:44

Jestem studentem filologii i mogę powiedzieć jedno - we fraszce Na lipę chodzi o konkretną lipę, która rosła w Czarnolesie. Dam wam na to dowód. Fraszka Na lipę jest 108. z kolei fraszką. Dodajcie do siebie następujące liczby: 3, 25, 1, 18, 14, 15, 12, 1, 19. Wychodzi 108. Dlaczego akurat te liczby? No więc daję klucz: 1 = A, 2 = B, 3 = C itd (uwzględnijcie też Q i X, które w renesansie znajdowały się w polskim alfabecie). Jakie słowo wam wyszło? Miłej zabawy. Jeśli już skończycie rozszyfrowywać, zapraszam do fraszki "Do fraszek" (księgi trzecie, fraszka 29). Przeczytacie tam coś o labiryncie. Obliczcie wartość liczbową słowa LABIRYNT. Po czym zapraszam do fraszki o numerze tej wartości. O czym w tej fraszce pisze kochanowski? Fraszki to naprawdę szersze perspektywy literackie, myślę, że polonistki docenią ten tok myslenia, pozdrawiam.


2018-11-18 20:01:54

Co jak co, ale nigdy nie znalazłem strony takiej jak ta, gdzie wszystko było opisane tak szczegółowo, ale jednocześnie tak prosto. Dzięki za tą i za wszystkie inne interpretacje :D


2018-11-12 18:59:18

bardzo przydał mi się ten tekst. Ja jestem w 1 gimnazjum, nasza polonistka ciągle wpada w dygresję nie na temat i wiele wymaga. Rówież przygotowuje nas już do matury. w 1 gimnazjum omawiamy potop ...


2018-11-09 18:57:34

Zgadzam sie z krystianem:):):)-dzieki wam rozumie wszystkie utwory i mam dzieki temu wiecej czasu dla siebie:):):)dzieki wielkie...*buziaki dla was:*:*:*...


2018-11-06 19:37:17

Jestem w 3 gimazjum i z powodu nadmiaru materiału przed egzaminem nie mam czasu sama pisać wypracowań i analizować wierszy na język polski z moją wredną polonistką, a wy mi życie ratujecie. Dzieki wielkie.. Całuski :*:*




Streszczenia książek
Tagi: