Fraszki Kochanowskiego - wiadomości wstępne
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Czas i miejsce powstania
Fraszki pisane przez Kochanowskiego powstawały zarówno po polsku, jak i po łacinie. Ich łaciński zbiór zatytułowany był Foricoenia, natomiast utwory w języku polskim ukazały się w trzech księgach: „Fraszki pierwsze”, „...wtóre”, „...trzecie”. Całość cyklu stanowiło około trzystu utworów. Fraszki zostały wydane w roku 1584 w Drukarni Łazarzowej w Krakowie, na krótko przed śmiercią poety.

Co to jest fraszka?
Jak podaje słownik terminów literackich Stanisława Jaworskiego,
„FRASZKA jest to krótki utwór poetycki będący odmianą epigramatu, najczęściej żartobliwy i na błahy temat, dotyczący jakiegoś zdarzenia lub osoby, o charakterze anegdotycznym, zamknięty wyrazistą puentą stanowiącą wyostrzenie myśli lub konkluzję. Wśród fraszek Kochanowskiego są również drobne wiersze refleksyjne (np. O żywocie ludzkim). Nazwę wprowadził Kochanowski, w okresie renesansu pisał podobne utwory M. Rej, później m. in. W. Potocki, A. Morsztyn, J. Tuwim, K. I. Gałczyński, S. J. Lec, J. Sztaudynger. Fraszka renesansowa miała charakter głównie sytuacyjny, współczesna posługuje się chętnie kontrastem form językowych.”
Współcześni Kochanowskiemu teoretycy literatury uważali, że EPIGRAMAT to utwór, który w sposób zwięzły i żartobliwy opisuje ludzi, bądź też zdarzenia czy rzeczy. Jako gatunek poetycki epigramat cieszył się dużą swoboda tematyczną. Powinien on być inteligentny, zwarty i posiadać puentę. Wywodzi się on z antyku, zaś jego rozwój miał miejsce w renesansie, zwłaszcza jako utwór o treści moralizatorskiej. W poezji polskiej epigramat uprawiali m. in. J. Kochanowski, C. Norwid oraz A. Mickiewicz.

Fraszka jako gatunek literacki
Słowo fraszka pochodzi od włoskiego słowa frasca, które oznaczało gałązkę, zaś przenośnie funkcjonowało jako drobiazg, figielek, żart, coś błahego. Z czasem zaczęło nabierać innego znaczenia i być określeniem gatunku literackiego. W tym ujęciu jest to krótki utwór wierszowany, o zróżnicowanej tematyce, często o charakterze żartobliwym, opartym na dowcipnym pomyśle, bądź też jakiejś idei. Termin fraszka do języka polskiego wprowadził Jan Kochanowski. Fraszka może być napisana:
  • „na coś” (np. Na lipę),
  • „do czegoś” (np. Do gór i lasów),
  • „o czymś” (np. O doktorze Hiszpanie)


Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Do fraszek ("Fraszki moje") - analiza i interpretacja
2  O żywocie ludzkim ("Fraszki to wszytko") -analiza i interpretacja
3  Pieśń świętojańska o Sobótce - analiza i interpretacja



Komentarze
artykuł / utwór: Fraszki Kochanowskiego - wiadomości wstępne







    Tagi: